از هنرمندان پایتختنشین و نزدیک به مدیران ارشد تا دورترین نقاط سرزمین ایران، مشکلات موسیقی فراوان است. در اینشرایط دیگر صحبت از لغو کنسرتها نیست بلکه وعدههایی برای ادامه زندگی هنرمندان است که رنگ واقعیت به خود نمیگیرد. یکی از اتفاقات مهم هفته گذشته درگذشت ناگهانی «لعلبخشپیک» در سکوت و بیبهره از آسایش و رفاه بود.
از مشکلات فراوان مدیریتی و وظایف سنگینی که بر دوش مدیران ارشد قرار دارد تا وقایع تلخی چون بیمه نشدن بخش عمدهای از هنرمندان موسیقی نواحی و مرگ آنها در بی خبری، از لغو بی دلیل کنسرت ها و اخلال در روند اجرایی و… سخن فراوان است اما توجه و اجرای کنسرت های موسیقی که بر محور اصالت های ایرانی است از نکات مثبت رخدادهای موسیقی در هفته ای که گذشت بود.
خبرهای خوش و در عین حال ناخوش در هفته ای که گذشت فراوان بود. خبر خوش حضور و اجرای علی اکبر مرادی تنبور نوازی منطقه کرمانشاه است که بر تمامی 72 مقام تنبور تسلط دارد و خبر تلخ نیز درگذشت استاد لعل بخش پیک در تنهایی است.
علی اکبر مرادی کنسرت مقامی تنبور را با عنوان راز رود به همراه حسین رضایی نیا نوازنده دف، 5 خردادماه در تالار وحدت به روی صحنه برد. مرادی در توضیح ساز تنبور می گوید:« قدیمی ترین ساز زهی مضرابی ایران و مشرق زمین است که کاوش های باستان شناسی قدمت این ساز را تا 5 هزار سال عنوان کرده اند. این ساز در هر سرزمین نام و نوایی خاص داشته و در بین بیشتر اقوام ایرانی مانند بلوچ، خراسانی، کتولی، ترکمن، تالشی، آذری، کرد،لر و فارس رواج داشته و دارد.»
وی که بر تمامی 72 مقام تنبور تسلط دارد و از 6 سالگی نواختن این ساز را فرا گرفته، از آن تاریخ به مدت نیم قرن کمر همت به فراگیری و آموزش این ساز بسته است. در حال حاضر نیز وی دارای نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. مرادی معتقد است:« تنبور تنها یک ساز نیست بلکه راوی یک فرهنگ سترگ موسیقایی کهن در ایران است.»
راز رود در دو بخش به اجرا درآمد. بخش اول آن شامل مقدمه (باستان)، نغمات کهن 13 ضربی بر اساس مقام های گل و دره، گل و خاک، آواز (اشعار شاهنامه)، دو ضربی بر اسا مقام های گل و دره، جنگه را و سحری، مقام های گل و دره، آهنگ سودای یار، عاشق موزون و 5 ضربی بر اساس مقام های دره و گل، بت زیبای من بر اساس مقام های گل و دره و نوا، بداهه در مقام های گل و خاک.در بخش دوم نیز راز رود 5 ضربی بر اساس مقام سحری، آواز، آهنگ درویش دل ریشش، گیاه و رود، آواز و آهنگ ساقیا بی گه رسیدی، خروش رود، رجز رود، وصال رود به اجرا درآمد.
“حسین رضایی نیا” نیز که فراگیری موسیقی را با ساز سنتور از سال 71 در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی نزد “بیژن کامکار” فرا گرفته است پیش تر نوازندگی دف” ارکستر سمفونیک تهران” را به رهبری زنده یاد” فریدون ناصری” انجام میداد. وی همچنین در کنسرت هایی با گروههایی همچون “شمس” به سرپرستی “کیخسرو پورناظری” و” مولوی” به سرپرستی “شهرام ناظری” شرکت کرده است.” رضایی نیا” همچنین در آلبوم های مختلفی نیز “محمدرضا شجریان” را در گروه موسیقی” آوا” و “شهناز” همراهی کرده است.
«راز رود» دومین همکاری “رضایی نیا” با “علی اکبر مرادی” پس از انتشار آلبوم” دوواله” است.
بیمه باید به چه کسانی تعلق بگیرد؟!
اما به غیر از خبرهای خوب و کنسرت های به اصطلاح استخوانداری همچون کنسرت راز رود اما وقایع ناخوشایندی نیز بر موسیقی در هفته هایی که گذشت بر موسیقی سایه انداخت. استاد” لعلبخشپیک” شاعر منطقه بلوچ که در کتاب دایرهالمعارف سازهای ایرانی تالیف “محمدرضا درویشی” نام وی به چشم میآید و در فستیوالهای بینالمللی نیز شرکت جست در سکوت خبری دارفانی را وداع گفت. وی تا آخر عمر از خدمات بیمهای بیبهره بود و در شرایط سختی از لحاظ معیشتی مانند بسیاری از هم محلیهای خود روزگار میگذراند.
“اسحاق بلوچی نسب” از دیگر هنرمندان محلی منطقه در این باره به CHN گفته بود:«استاد پیش از فوت خود از یادها رفته بود. این اواخر کسی سراغ او را نمیگرفت و اگر دوستان قدیم نبودند شاید تنهاتر از شرایط فعلی درمیگذشت.»
اگرچه موسسات و مراکز مختلفی زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دستور کار خود خدماترسانی وحمایت از هنرمندان به خصوص هنرمندان واجد شرایطی همچون هنرمندان موسیقی نواحی را دارند اما در عمل چیزی خلاف گفتهها درجریان است. با مرگ هنرمندانی که هر کدام از آنها میراث معنوی سرزمین ما محسوب میشوند حقیقتی تلخ چهره مینماید و آن هم این است که مسوولان در قبال هنرمندان نیازمند حمایت، سکوت کرده و یا آنها را از یاد بردهاند.
مشکلات نوازندگان ارکسترها برطرف میشود؟!
اما خبر خوش اینکه به نظر میرسد ارکستر ملی از سوی مسوولان وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی بازگشایی می شود. اگرچه “فرهاد فخرالدینی” هنرمند نام آشنا و مردمی این روزها بار دیگر چوب رهبری ارکستر ملی را در دست گرفته و با ارکستر مهرنوازان در شهرهای ایران برنامه اجرا میکند اما باید دید که در عمل و واقعیت مشکلات بیشمار نوازندگان برطرف میشود یا…
و نکته آخر اینکه هنوز هم برای بسیاری از مخاطبان واقعی موسیقی این سوال وجود دارد که به چه دلیل کنسرتهایی که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز اجرا میگیرند، لغو میشوند؟ و اینکه آیا قوانین برای تمامی افرادی که در کارهای قانونی اخلال ایجاد میکنند اعمال میشود یا خیر؟
صدا و رادیو جایگاه ویژهای در بین هنرمندان دارد
با این حال “رضا مهدوی” مدیر مستعفی مرکز موسیقی حوزه هنری که هم اکنون در بخشهای خصوصی فعال است و با اینحال در برنامههای رادیویی حضور دارد و نقطه نظرات خود را راجع به موسیقی در برنامههای مختلف صدا که جایگاه ویژهای برای هنرمندان و نظراتکارشناسانه قائل است، ارایه میدهد چندی پیش در مورد دلواپسیهای موسیقایی خود به CHNگفته بود:« موسیقی حوزهای است که طیفهای مختلفی راجع به آن اظهارنظر میکنند و این دلیل به همراه مشخص نبودن تکلیف موسیقی در ایران باعث دلواپسیهای فراوانی در این حوزه است.»
وی وضعیت موسیقی ملی و مقامی ایران را که تاکید مدیران حمایت از اصالتهاست در شرایط کنونی خوب ارزیابی نمیکند و از سه منظر جشنوارههای داخلی و توجه به کیفیت ، جشنوارههای بین المللی و حضور گروه ها نه به عنوان نماینده ایران بلکه گروههای آزاد شرکتکننده در مجامع بینالمللی و پخش آثار موسیقایی را از جمله نکاتی برمیشمارد که نگاه ویژه ای را از سوی مدیران ارشد فعلی میطلبد.مهدوی تاکید میکند که مدیران محافظه کار بیشترین ضربه را به موسیقی میزنند.
