سهشنبه سوم تیرماه، تالار رودکی میزبان نوازندگان جوانی بود که قطعاتی از مهرداد پاکباز را اجرا کردند. در این برنامه که آخرین کنسرت از هفته موسیقی معاصر تهران بود، مهرداد پاکباز به عنوان نوازنده گیتار کلاسیک در قالب همنوازی و تکنوازی بر صحنه حضور یافت.
بخش اول این برنامه به گروهنوازی اختصاص داشت. سهنوازی عود، ویولن و ویولا آغازگر این بخش بود. سپند داد به نوازنده عود در ابتدا به تکنوازی پرداخت و در ادامه با ویولن سروین حزین و ویولا آوا شادمانی همراهی شد. در بخشهایی از این اثر سه بخشی ساز عود ملودیهایی از موسیقی ایرانی را نواخت و دو ساز دیگر با صدایی شفاف و پرطنین فضایی ملهم از موسیقی ایرانی و کلاسیک اروپایی را به وجود آوردند.
“پیش درآمد اصفهان به یاد جلیل شهناز” بر اساس اثری با همین نام از زنده یاد جلیل شهناز نوازنده زبردست تار ادامه بخش این برنامه بود.
پاکباز این اثر را برای دونوازی عود و قانون تصنیف کرده است. آفرین نظری نوازنده قانون نقش اصلی در نواخن ملودی را بر عهده داشت و سپند داد به با عود او را همراهی کرد. کوک نبودن سازها در این قسمت از برنامه کیفیت اجرای دقیق این نوازندگان را تحت تاثیر قرار داد.
دونوازی گیتار و فلوت در “سونات برای فلوت و گیتار” فضا را از موسیقی ایرانی به موسیقی کلاسیک سوق داد. با حضور مهرداد پاکباز بر صحنه، گیتار به محوریترین ساز این برنامه تبدیل شد و تا پایان، آوای گیتار در سالن طنینانداز بود. مهرداد غلامی از نوازندگان فلوت، گیتار را در این اثر سه بخشی همراهی کرد. هرچند این اثر و تقریبا تمامی آثار پاکباز که برای گیتار نوشته شده است دارای فرمهای موسیقی کلاسیک و تحت تاثیر بافت این نوع موسیقی قرار دارند، اما فضای ایرانی در تمام آنها محسوس است.
بخش اول شبِ مهرداد پاکباز با “کنسرتینو برای گیتار و کوارتت زهی” پایان یافت. مهرداد پاکباز پیش از اجرای این اثر از دانشجویان دانشگاه تهران که با تلاش زیاد این قطعه را در زمان بسیار کمی آماده اجرا کردند تشکر کرد. امیرحسین نوروز ناصری، سروین حزین، کیمیا حسابی و ندا مشرفیزاده اعضای کوارتت زهیای بودند که بخش ارکسترال این اثر را که در این کنسرت برای کوارتت تنظیم شده بود نواختند. ریتمهای متنوع و صدا دهی خوب سازها این کنسرتینو را به شنیدنیترین قطعه اولین بخش برنامه تبدیل کرد.
پس از تنفسی کوتاه مهرداد پاکباز به صحنه آمد و “سونات برای گیتار” را نواخت. این اثر میان گیتاریستهای ایران کاملا آشناست و پاکباز در آن به خوبی موسیقی ایرانی را با هارمونی کلاسیک بر گیتار عجین کرده است. “نسیم”، “نیشابورک” و “کرشمه” نام سه بخش این سونات است. پاکباز با شناخت از رنگهای صوتی مختلف گیتار اثری شنیدنی و البته تکنیکی خلق کرده است.
در ادامه قطعه “مرثیه برای پاکو دلوسیا” فضایی آرام و عمیق را پس از سونات نوا به ارمغان آورد. پاکو دلوسیا از نوازندگان و آهنگسازان مطرح گیتار فلامنکو در اسفند ماه سال گذشته از دنیا رفت؛ پیشتر مهرداد پاکباز این قطعه را در بزرگداشت این چهره فقید فلامنکو در تهران اجرا کرده بود.
“هزار تو”، “ساقینامه” و “تقسیم 1″ از ساختههای اخیر پاکباز هستند که به خوبی بیانگر ایدههای او در استفاده از موسیقی ایرانی و شرقی برای خلق قطعات گیتار به شمار میآیند. با توجه به کمتر شنیده شدن ملودیها و فضاهای موسیقی ایرانی در رپرتوار گیتار کلاسیک، این امکان وجود دارد تا با بهرهگیری هوشمندانه از این منبع، فضایی نو و عمیق را در گیتار کلاسیک گشود. استفاده از تکنیکهای مختلف نوازندگی گیتار و ریتمهای متنوع موسیقی شرقی این قطعات متنوع را به یاد ماندنی کردند.
در پایان برنامه با تشویق ممتد حاضرین در سالن مهرداد پاکباز مجددا به صحنه بازگشت و تنظیمی از “سلطان قلبها” را نواخت.
مهرداد پاکباز، عضو هیات علمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران، با ارزشی که برای موسیقی ایرانی اعم از مقامی و دستگاهی در آثار سازی خود قایل است، چهرهای اثرگذار در آموزش دانشگاهی کشورمان است. امید است که با حمایت از برگزاری چنین اجراهایی راه برای معرفی آثار آهنگسازان ایرانی هموار شود و این رویکرد به موسیقی ایرانی و جهانی در دانشگاهها و دیگر مراکز آموزشی هنر بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
